Charlie StCloud
donderdag 15 december 2011 / door Sabine Cordonnier
Zoals de meesten onder jullie ondertussen al weten, heb ik een autistische zoon van 17 jaar. Zijn “anders-zijn” uit zich onder andere in een verstoorde (wat een woord…) vorm van communicatie. Nu, wie denkt dat zoonlief bijna niet praat, mensen ontwijkt en in zichzelf getrokken in een hoekje voor zich uit zit te staren… euh… die heeft het serieus mis. Er is geen grotere babbelkont dan zoonlief, maar dan wel hoofdzakelijk over de onderwerpen die hem interesseren. Zo heeft zoonlief het gebruik van de gsm aardig onder de knie, vooral wat het sturen van sms-jes betreft. Echter het aantal en vooral de inhoud van deze sms-jes zijn dikwijls sociaal onaanvaardbaar. Ik heb al verschillende tactieken gehanteerd om hem bij te brengen wat kan en wat niet kan: verklarende gesprekken, verduidelijkende schema’s, picto’s, zelfs strafmaatregelen (zoals gsm een maand kwijt). Tevergeefs…heb ik onlangs weer eens ontdekt. Hij heeft de grens van het acceptabele voor de zoveelste keer overschreden en… ik… ik word overspoeld door schuldgevoelens: Wat kon ik beter doen? Had ik niet dagelijks moeten blijven controleren welke berichten hij naar wie verstuurde? Ook voelde ik me aanzienlijk schuldig ten opzichte van de betrokken personen die hij veel leed en overlast had bezorgd.
We kennen het allemaal wel, hè: je “weet” dat je naar je beste kunnen hebt gehandeld, echter… schuldgevoelens zijn hardnekkig. En toch… toch hebben ze ook hun “nut”.
Dit blijkt ook in de film “Charlie St. Cloud”. Charlie wordt verteerd door schuldgevoelens wanneer zijn jonger broertje Sam sterft in een auto-ongeluk, terwijl Charlie aan het stuur zit. Sam komt terecht in een tussenwereld. Charlie heeft de speciale gave om met hem te communiceren. Op Sam's begrafenis maakt Charlie de belofte dat hij dagelijks op hetzelfde tijdstip (op het kerkhof) met Sam komt praten en spelen. Charlie's schuldgevoelens zorgen ervoor dat hij jarenlang niet in staat is om het gebeurde te plaatsen. Hij is zo hard bezig met overleven, dat hij vergeet te leven. Pas als Charlie door een ontluikende liefde met zijn vroegere schoolvriendin Tess kiest voor de moed om het verleden los te laten, kan Sam eindelijk zijn eigen weg verder zetten. Voor Charlie zelf is dit ook een bevrijding. Jarenlang “verlies en afscheid nemen” maken plaats voor “hoop en verder leven”.
Ook mijn schuldgevoelens hebben mij uiteindelijk iets duidelijk gemaakt : Ik help mijn zoon niet door zijn lasten over te nemen. Als ik mijn zoon's zorgen draag, zal hij nooit zonder me kunnen. Meer nog : ik ontneem hem zelfs de kans om te groeien”. Uiteraard blijf ik hem leren omgaan met “goed” en ”slecht” ; met “sociaal aanvaardbaar” en “sociaal onaanvaardbaar… Echter hij is zelf verantwoordelijk voor de gevolgen van zijn daden. Met deze visie help ik hem veel meer dan met (on)terechte schuldgevoelens.
Sabine
